Елімізде әскери ынтымақтастық күшейіп келеді. Қазақстан Республикасының Қарулы Күштерін дамытудағы негізгі қағидаттар мен тәсілдер әскери қауіпсіздікті қамтамасыз ету саласындағы стратегиялық бағдарламалық құжаттарда айқындалған.
ҚР Қорғаныс министрлігі Халықаралық ынтымақтастық департаментінің бастығы, полковник Олжас Құсайынов әскери ынтымақтастық туралы былай дейді. Оның айтуынша, еліміздің халықаралық әскери ынтымақтастығы қарқынды дамып келеді. Көпжақты да, екіжақты форматта да конструктивті өзара іс-қимыл жолға қойылған.
– Басты бағыттардың қатарында бітімгершілік қызмет саласында тәжірибе алмасу, бірлескен әскери жаттығулар өткізу және әскери кадрларды даярлау бар. Сонымен қатар, киберқауіпсіздік мәселелеріне, терроризмге қарсы іс-қимылға, жаңа қауіп-қатерлерге жауап беруге және әскери-техникалық ынтымақтастықты дамытуға ерекше назар аударылуда.
Қазіргі жағдайда Қазақстан сенімді нығайтуға және қауіпсіздікті қамтамасыз етуге бағытталған ашық әрі прагматикалық саясат ұстанып отыр. Бұл саясат Орталық Азия аймағында да, жаһандық деңгейде де тұрақтылықты нығайтуға бағытталған.
ҰҚШҰ, ТМД және ШЫҰ – өңірлік қауіпсіздік мәселелері және әскерді бірлесіп қолдану бойынша негізгі серіктестер, – деді ол.
Қазіргі халықаралық қатынастар кезеңінде бітімгершілік қызметке қатысу ерекше маңызға ие. Ол жаһандық қауіпсіздікті нығайтудың, көпжақты ынтымақтастықты дамытудың және мемлекеттердің халықаралық беделін арттырудың маңызды құралы болып саналады.
Қазақстан халықаралық тәртіпті сақтауға қатысуға ғана емес, сонымен қатар бітімгершілік қызметте белсенді әрі дербес ұстаным көрсетуге ұмтылысын жүйелі түрде дәлелдеп келеді. Соңғы жылдары бұл бағытта ел айтарлықтай жетістікке жетіп, өзін сенімді серіктес және әлемдік қоғамдастықтың жауапты мүшесі ретінде танытқанын айта кетуіміз керек.
– Бітімгершілік қызметтің Қазақстан қорғаныс саясатының негізгі бағыттарының бірі ретінде енгізілуі халықаралық қауіпсіздікті нығайтуға деген ұмтылысты ғана емес, сонымен бірге ортақ болашақ үшін жауапкершілікті де көрсетеді. Қазақстан үшін бітімгершілік операцияларға қатысу – бұл ел аумағынан тыс жерде әскери қатысу ғана емес, бейбітшілік, диалог және халықаралық құқықты құрметтеу қағидаттарына негізделген сыртқы саяси ұстанымды жүзеге асыру.
Біріккен Ұлттар Ұйымы аясында жүргізілетін миссиялар гуманитарлық міндеттерді орындаумен қатар, әскери қызметшілердің кәсіби әлеуетін жан-жақты дамытуға ықпал етеді. Негізгі стратегиялық мақсат – операцияларға қатысу арқылы практикалық тәжірибе жинақтау, қазақстандық әскери қызметшілердің даярлық деңгейін арттыру, олардың көпұлтты ортада және күрделі жағдайларда әрекет етуге бейімделуін қамтамасыз ету, сондай-ақ тұрақсыз аймақтарда жұмыс істеу тәжірибесін қалыптастыру, – деді Олжас Құсайынов.
Қорғаныс министрлігі «Қазақстан Республикасының Үкіметі мен Ауғанстан Ислам Республикасының Үкіметі арасындағы әскери ынтымақтастық туралы келісімге қол қою туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметі қаулысының жобасын әзірледі. Құжат екі елдің үкіметтері арасындағы келісімге қол қою жөніндегі мемлекет ішілік рәсімдерді жүргізу үшін дайындалды.
Жобаның мақсаты екі жақты әскери ынтымақтастықты орнату және дамыту үшін құқықтық негіз құру болып табылады. Құжатқа қол қою қорғаныс саясаты, әскери ғылым және білім, әскери медицина, материалдық-техникалық қамтамасыз ету, жауынгерлік даярлық, әскери барлау және басқа да бағыттарда әскери ынтымақтастықты жүзеге асыруға мүмкіндік береді.
Сондай-ақ президент Қасым-Жомарт Тоқаев Қазақстанның әскери-техникалық әлеуетін нығайтуға, Қарулы Күштерді заманауи жабдықтармен жарақтандыруға және халықаралық серіктестікті, соның ішінде Түркия, Қатар және ҰҚШҰ аясындағы әскери ынтымақтастықты дамытуға ерекше назар аударып келеді. Ол әскери саланың қауіпсіздік пен қорғаныс қабілетін арттыруды басты міндеттердің бірі деп санайды. Президент Тоқаевтың әскери ынтымақтастық саласындағы басты бағыттары:
Халықаралық серіктестік: Қазақстан мен Түркия арасындағы әскери ынтымақтастық туралы келісімдерді ратификациялап, қорғаныс саласындағы байланыстарды, сондай-ақ Қатармен әскери ынтымақтастықты нығайтуға баса назар аударылды.
Қарулы Күштерді жаңарту: Қорғаныс министрімен кездесулерде әскери техникамен жабдықтау және қарулы күштердің тұжырымдамасын жетілдіру мәселелері талқыланды.
ҰҚШҰ шеңберіндегі іс-қимыл: Тоқаев Ұжымдық қауіпсіздік туралы шарт ұйымы (ҰҚШҰ) аясында әскери ынтымақтастық мәселелерін өзара қауіпсіздікті қамтамасыз етудің маңызды бағыты ретінде қарастырады.
Осы орайда, біз ҚР Қорғаныс министрлігі Стратегиялық даму департаменті бастығының орынбасары, полковник Алпамыс Өтеповтен "Қорғаныс саласын нығайту бойынша қандай жұмыстар атқарылуда?" деп сұраған едік.
– Әскери-көліктік авиацияны дамытуға ерекше назар аударылуда. Бұл армияның жедел ұтқырлығын арттырып, қауіп-қатерлерге тез жауап беруге және әскер күштерін қысқа уақыт ішінде қажетті жерге жеткізуге мүмкіндік береді. Осыған байланысты Airbus A400M Atlas ұшағы Қазақстан Республикасының Әуе қорғанысы күштері авиациялық паркіне қосылды.
Ерекше рөл арнайы операциялар күштеріне беріледі. Олар терроризмге қарсы іс-қимылдан бастап бітімгершілік миссияларға қатысуға дейінгі түрлі қауіп-қатерлерге әрекет ететін әмбебап құралға айналып келеді. Олардың дайындығы, техникалық жабдықталуы және басқа бөлімшелермен өзара іс-қимылы күшейтілуде, – деді ол.
Алпамыс Өтеповтің сөзінше, маңызды бағыттардың бірі – радиоэлектрондық барлау мен радиоэлектрондық күресті дамыту, сондай-ақ ұшқышсыз авиациялық жүйелерді енгізу. Бұл – бақылау мен барлау жүргізудің жаңа мүмкіндіктерін ашып ғана қоймай, әскерді қолданудың тиімділігін арттыратын заманауи құрал. Сонымен қатар, қос мақсаттағы құралдарды әзірлеу және қолдану жұмыстары қатар жүргізілуде, бұл өз кезегінде армияға қосымша икемділік пен технологиялық артықшылық береді.
Қорыта айтсақ, бүгінде Қасым-Жомарт Тоқаев тапсырмасы бойынша жүргізіліп жатқан жұмыстар кешенді сипатқа ие болып отыр. Олар әскерді жаңғыртудың стратегиялық мәселелерін де, сондай-ақ оның басты ресурсы болып табылатын адамдарға қамқорлық жасауды да қамтиды.
