Әлем қарқынды өзгеріп, технология күн сайын дамып жатқан кезеңде мемлекеттің бәсекеге қабілеттілігі білім мен ғылымның жетістіктеріне тәуелді бола түсуде. Бүгінде озық елдердің даму тәжірибесі экономикалық өсудің, өндірістік жаңғырудың және халықтың әл-ауқатын арттырудың негізінде адам әлеуеті жатқанын көрсетеді. Сондықтан білімді ұрпақ тәрбиелеу мен ғылыми ізденістерге қолдау көрсету мемлекеттік саясаттың маңызды бағыттарының біріне айналып отыр.
Қазақстан Республикасының жаңа Конституциясының 3-бабының 2-тармағында адам капиталын, білімді, ғылымды және инновацияны дамыту мемлекет қызметінің стратегиялық бағыты ретінде айқындалған. Бұл норма еліміздің болашақтағы даму бағдарын белгілеп, зияткерлік әлеуетті арттыруға ерекше мән берілетінін көрсетеді. Білім мен ғылымның конституциялық деңгейде танылуы олардың мемлекет өміріндегі орны мен маңызын жаңа қырынан айқындайды.
Қазіргі заманда білімнің құндылығы тек диплом алумен немесе белгілі бір мамандықты игерумен өлшенбейді. Адамның алған білімін тәжірибеде қолдануы, жаңа жағдайларға бейімделуі және үнемі ізденісте болуы маңызды. Себебі еңбек нарығында жаңа кәсіптер пайда болып, бұрыннан қалыптасқан мамандықтардың мазмұны өзгеруде. Мұндай жағдайда үздіксіз білім алу әр азаматтың кәсіби дамуының қажетті шартына айналады.
Ғылыми ізденістердің нәтижесі күнделікті өмірдің көптеген саласынан байқалады. Медицинадағы жаңа әдістер, ауыл шаруашылығындағы тиімді технологиялар, өндірісті автоматтандыру және цифрлық қызметтердің дамуы ғылыми жаңалықтардың тәжірибелік маңызын көрсетеді. Ғылым мен өндіріс арасындағы байланысты күшейту жаңа мүмкіндіктерге жол ашып, отандық экономиканың әлеуетін арттыруға ықпал етеді.
Бұл үдерісте инновацияның орны ерекше. Жаңашылдық дегеніміз тек заманауи құрылғыларды пайдалану емес, қалыптасқан мәселелерге тың шешім ұсыну, жұмыстың тиімді тәсілдерін енгізу және қолда бар мүмкіндіктерді ұтымды пайдалану. Сондықтан инновациялық ойлауды дамыту мектеп қабырғасынан басталып, кәсіби қызметтің барлық кезеңінде жалғасуы тиіс.
Еліміздің зияткерлік болашағын қалыптастыруда ауыл жастарының мүмкіндіктерін кеңейту де маңызды. Ауылдық жерлердегі оқушылардың сапалы білімге, цифрлық ресурстарға және ғылыми жобаларға қол жеткізуі олардың қабілеттерін ашуға мүмкіндік береді. Жас таланттарды қолдау, олардың ізденістеріне бағыт-бағдар беру және жетістіктерін ынталандыру білім саласындағы басым міндеттердің қатарында болуы қажет.
Білім беру жүйесінің нәтижелілігі мұғалімнің кәсіби шеберлігімен де тығыз байланысты. Заманауи педагог оқушыға дайын ақпаратты жеткізумен шектелмей, оның сыни ойлауына, өз бетінше шешім қабылдауына және шығармашылық қабілетін дамытуына ықпал етеді. Осы себепті педагогтердің біліктілігін жетілдіру, жаңа оқыту әдістерін меңгеруіне мүмкіндік жасау білім сапасын арттырудың маңызды тетігі саналады.
Адам капиталын дамытуда кәсіби және техникалық білімнің де маңызы зор. Өндіріс орындарына, ауыл шаруашылығына және қызмет көрсету салаларына білікті мамандар қажет. Жастардың еңбек нарығында сұранысқа ие кәсіптерді меңгеруі олардың тұрақты жұмыспен қамтылуына мүмкіндік беріп қана қоймай, ел экономикасының дамуына да әсер етеді. Теориялық білімді тәжірибемен ұштастыру осы бағыттағы жұмыстың нәтижелілігін арттыра түседі.
Жаңа Конституцияда белгіленген стратегиялық бағдар білім беру мен ғылыми зерттеулерге ұзақ мерзімді көзқараспен қараудың қажеттігін аңғартады. Бұл бағыттағы нәтижелер бірден байқалмауы мүмкін. Алайда бүгін жасалған әрбір маңызды қадам келешекте жаңа ғылыми жаңалықтарға, білікті кадрлардың қалыптасуына және технологиялық жетістіктерге негіз бола алады.
Елдің ертеңгі келбетін бүгінгі білім беру сапасы мен ғылыми ізденістердің деңгейі айқындайды. Заман талабына сай ойлайтын, жаңалық жасауға қабілетті, кәсіби білімі терең азаматтар Қазақстанның дамуына тың серпін беретіні сөзсіз. Жаңа Конституцияда білім, ғылым және инновацияның стратегиялық бағыт ретінде бекітілуі осы мақсатқа жетудің маңызын көрсетеді. Өйткені білімге жол ашылған жерде жаңа мүмкіндіктер туындайды, ал ғылымға сүйенген мемлекет болашаққа сенімді қадам жасайды.
Т.Рысқұлов аудандық аналар кеңесінің төрайымы Алагөзова Түзел
