2026 жылғы 9 ақпанда Анкарада «Түркі әлемінің реставрация және консервация зертханаларының желісі – Түркиядағы тәжірибе алмасу бағдарламасы» өз жұмысын бастады. Бағдарлама Түркі мәдениеті және мұрасы қорының бастамасымен, қабылдаушы тарап – Түркия Республикасының Мәдениет және туризм министрлігімен, сондай-ақ Түркияның ынтымақтастық және үйлестіру агенттігінің (TİKA) және Түркі әлемі қорының қолдауымен ұйымдастырылуда.
2026 жылғы 9-13 ақпан аралығында Анкара мен Ыстанбұл қалаларында өтетін бағдарлама Әзербайжан, Қазақстан, Қырғызстан, Түркия, Мажарстан, Өзбекстан және Түрікменстан елдерінен мәдени мұраны сақтау саласының мамандарын біріктірді. Алғашқы күнгі сессиялар Анкара аймақтық реставрация және консервация зертханасында өтіп, қатысушы елдер арасындағы ынтымақтастықты нығайтуға бағытталды.
Түркі мұрасының жанашырлары бір шаңырақ астында
Ашылу салтанатында сөз сөйлеген Түркі мәдениеті және мұрасы қорының жоба-менеджері Нури Ақсу жобаның түркі мұрасын сақтау ісіндегі стратегиялық маңызын атап өтіп, серіктес ұйымдарға алғысын білдірді.
Одан кейін Түркия Республикасының Мәдениет және туризм министрлігі Музейлер департаментінің басшысы Серкан Гедюк және Анкара аймақтық реставрация және консервация зертханасының директоры Дженгиз Оздуйгулу сөз сөйлеп, Түркияның бұл салада жинақтаған тәжірибесінің маңыздылығын атап өтті.
Ашылу рәсімі Түркі әлемінің реставрация және консервация зертханалары желісінің үйлестірушісі, «Крым аралы» зертханасының директоры Элина Алтынбекованың баяндамасымен қорытындыланды.
11 аймақтық зертхана және жарты ғасырлық тәжірибе
Құттықтау сөздерінен кейін Анкара аймақтық зертханасының директоры Дженгиз Оздуйгулу қатысушыларға 1980-жылдардан бүгінгі күнге дейінгі Түркия зертханаларының даму жолын таныстырған кеңейтілген презентация ұсынды.
Презентацияның негізгі тақырыптары:
* Институционалдық құрылым: Түркия Республикасы Мәдениет және туризм министрлігінің басқаруындағы ел аумағында жұмыс істейтін 11 аймақтық зертхананың жүйесі және олардың өңірлермен үйлестіру механизмі таныстырылды.
* Сараптама бағыттары: Талдау зертханаларында жүргізілетін қағаз, тоқыма, ағаш, керамика, тас және металл материалдарына қатысты ғылыми зерттеулер жан-жақты қарастырылды.
- Далалық жұмыстар: Мұражайлар мен археологиялық нысандардағы реставрация үдерістері экспонаттардың өңдеуге дейінгі және кейінгі күйін көрсететін көрнекі материалдар арқылы таныстырылды.
7 ел — ортақ мақсат
Әзербайжан, Қазақстан, Қырғызстан, Түркия, Өзбекстан, Мажарстан және Түрікменстан елдерінен келген мамандардың қатысуымен өтетін бес күндік бағдарлама барысында:
ғылыми тәсілдерге негізделген сақтау әдістері,
превентивтік консервация және тәуекелдерді басқару,
техникалық әлеуетті дамыту және бірлескен оқыту ортасын қалыптастыру мәселелері қарастырылады.
Анкарадағы іс-шаралардан кейін бағдарлама Ыстанбұл қаласында зертханалық сапарлар мен техникалық таныстырулармен жалғасып, 13 ақпанда Үмрание ауданындағы Хекимбашы аңшылық үйінде Түркі әлемі қоры ұйымдастыратын жұмыс семинарымен қорытындыланады.
Бағдарламаның басты мақсаты – түркі мұрасын сақтау және реставрациялау саласындағы сарапшылардың тұрақты әрі қуатты желісін қалыптастыру және басталған халықаралық ынтымақтастықты нығайту.
